Hoe meer mensen ziek zijn, hoe beter het gaat met de arbodienst. Klinkt wrang, toch? Toch is dat precies hoe het systeem jarenlang werkte — en in veel arbo organisaties nog steeds werkt. Een model waarin ziekte niet het probleem is, maar de bron van inkomsten. Hoe hoger het verzuim, hoe voller de agenda van de bedrijfsarts. En hoe langer het herstel, hoe meer trajecten er kunnen worden gedeclareerd.
Maar wie betaalt de rekening?
De werkgever. De collega’s die werk moeten overnemen. En uiteindelijk: de medewerker die zich door een traag systeem moet worstelen dat vooral gericht is op re-integratie, niet op herstel van gezondheid of werkgeluk.
Het systeem beloont verzuim, niet gezondheid
De klassieke arbodienst is ooit ontstaan vanuit een goed principe: werknemers beschermen tegen risico’s en werkgevers helpen hun zorgplicht na te komen. Maar in de praktijk is het systeem vastgelopen. De nadruk ligt op wat misgaat — niet op wat werkt. De vraag “hoe krijgen we mensen zo snel mogelijk beter?” is vervangen door “hoe houden we het proces juridisch in orde?”.
HR-professionals voelen dat haarfijn aan. Ze zijn verantwoordelijk voor verzuimcijfers, maar krijgen pas hulp als iemand al maanden uitgevallen is. Preventie? Vaak een bijzaak, omdat er geen verdienmodel achter zit.
En precies dáár wringt het. Want zolang ziekte geld oplevert, zal gezondheid altijd te weinig aandacht krijgen.
Een andere manier van kijken
Bij ViaMensa draaien we het om. Wij verdienen niet aan ziekte — we investeren in gezondheid. Dat betekent: geen focus op verzuimbegeleiding, maar op verzuimvoorkóming. Geen standaard protocollen, maar een aanpak waarin menselijkheid, eigenaarschap en inzicht centraal staan.
We werken samen met HR, niet ná HR. Want duurzame inzetbaarheid ontstaat niet vanuit dossiers of verzuimregistratiesystemen, maar vanuit cultuur, vertrouwen en regie.
Een praktijkvoorbeeld: een onderwijsstichting in Den Haag
Een stichting voor primair onderwijs in Den Haag kampte met stijgende verzuimcijfers. Vooral stressgerelateerd verzuim nam toe: leerkrachten liepen op hun tenen, teams zaten krap, en HR was vooral bezig met schadebeperking. De directie besloot het anders te doen. Geen nieuw verzuimprotocol, maar een preventieve samenwerking. Samen met HR hebben we gekeken naar drie pijlers:
- Vroegsignalering: leidinggevenden leerden stresssignalen herkennen en bespreekbaar maken, voordat medewerkers écht uitvielen;
- Teamreflecties: in plaats van individuele gesprekken alleen, brachten we teams in kaart — waar zat spanning, wat gaf energie, welke patronen kwamen telkens terug?
- Gezond leiderschap: HR kreeg een actieve rol in het versterken van een gezonde werkcultuur, met praktische tools en begeleiding vanuit onze professionals.
Binnen negen maanden daalde het verzuim met ruim 22%, maar belangrijker nog: er ontstond vertrouwen. Leidinggevenden gaven aan dat ze “weer grip hadden” op verzuim, en HR meldde dat de gesprekken met medewerkers “eindelijk weer over vitaliteit gingen in plaats van over ziekmeldingen.”
De winst van preventie
Wat deze case laat zien, is dat preventie geen luxe is — het is pure logica. Een week minder verzuim per medewerker scheelt al duizenden euro’s per jaar, maar de échte winst zit in iets anders: energie, motivatie en trots. Medewerkers die zich gehoord en gezien voelen, melden zich niet sneller ziek — ze durven eerder eerlijk te zijn.
Het vraagt wel lef van HR en bestuurders om te kiezen voor die andere route. Want investeren in gezondheid levert niet morgen, maar overmorgen rendement op. Maar het is het enige model dat op de lange termijn werkt — voor de mensen, voor de organisatie, én voor de samenleving.
Van verzuimkosten naar vitaliteitskapitaal
Zolang het systeem ziekte beloont, blijft het dweilen met de kraan open. De toekomst van verzuim ligt niet bij verzuimbegeleiders, maar bij partners die helpen om gezond werk te organiseren. Niet bij processen, maar bij mensen.
Daar begint duurzame inzetbaarheid: bij organisaties die durven zeggen —
“Wij verdienen niet aan ziekte. Wij investeren in gezondheid.”
Wil jij ook verzuim omzetten in vitaliteitskapitaal?
Wij helpen organisaties die het anders willen doen — vanuit regie, vertrouwen en preventie. Laat je inspireren door onze aanpak of plan direct een kennismaking met een van onze specialisten.
